الگوی صلح دموکراتیک جان راولز با رسمیت بخشیدن به «مردمان» و تمایزگذاری بین جوامع «لیبرال دموکرات»، «پایگانی شریف»، «تحت فشار»، «دیکتاتوری های خیرخواه» و «دولت های قانون شکن» در عرصه بین المللی، عدالت جهانی را در راستای «معقولیت» در روابط بین کشورها به تصویر می کشد. این مفهوم از عدالت، بنیاد های اخلاقی جهان شمول را به نفع «اجماع همپوشان سیاسی» کنار می نهد. این الگو می کوشد این چندگونگی را با بهره گیری از مفاهیم «کثرت گرایی معقول»، «اجماع همپوشان سیاسی» و «دموکراسی جهان شهری» شناسایی کند. اکنون پرسش این است که آیا الگوی صلح دموکراتیک توجیه مناسبی برای شناسایی چندگونگی فرهنگی مردمان در عرصه بین المللی به شمار می آید.در نگاهی انتقادی، این الگو از آموزه جامعی سردرمی آورد که همچنان با اولویت بخشیدن به «ارزش های خاص لیبرالی»، «تصویری فراگیر و جهان شمول از بنیاد های اخلاقی» برای جامعه بین المللی بسامان درسرمی پروراند، به گونه ای که بر اساس آن، می توان به مداخلات بشردوستانه و تجویز جنگ عادلانه علیه «دیگری» دون مرتبه دست یازید. دستاورد این پژوهش آن است که می توان با ایجاد تعدیلاتی در الگوی صلح دموکراتیک، آن را در شناسایی چندگونگی فرهنگی مردمان کامیاب دانست. بنابراین تعدیلات، صلح دموکراتیک با ارایه «رویکردی حداقلی»، «ذات گروی مفهومی» و «نگاهی اتوپیایی-واقع گرا» سمت وسوی رادیکالی نسبی گرایی فرهنگی و جهان شمول گرایی لیبرالی را در سیاستگذاری جهانی بی اثر می سازد.

منطقه قومی فرهنگی اورامان با ترکیب چندگانه و پیچیده ای از منابع هویتی روبه رو است که شناخت آن به بررسی عمیق و بسترمندی نیاز دارد. این مقاله تلاش می کند با رویکرد کیفی به بررسی منابع هویتی مردم اورامی زبان بپردازد. داده های این پژوهش، از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با 33 صاحب نظر و افراد آگاه کلیدی اورامی که با حداکثر تنوع انتخاب شده اند، گردآوری شد. تحلیل داده ها با دو نرم افزار مکس کیو دی ای و انویوو مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی قراردادی پیشنهادی گرنهایم و لاندمن انجام شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که منابع هویتی در منطقه اورامان، متشکل از چهار درون مایه «هویت قومی اورامی کردی»، «هویت ملی ایرانی»، «هویت دینی» و «هویت مدرن» است. مقوله های هویت قومی اورامی کردی شامل زبان و ادبیات اورامی، نمادهای اورامی، تعلق خاطر و افتخار به اورامی بودن، حفظ و دفاع از منابع و منافع اورامی، موسیقی و آواز، و تأکید بر یکپارچگی اجتماعی مناطق مختلف به عنوان قوم کرد است. مقوله های هویت ملی ایرانی دربردارنده ی حضور زبان و ادبیات فارسی در زندگی روزمره، موسیقی و آواز، آیین ها و ارزش های ایرانی، و وفاداری ملی ایرانی است؛ مقوله های هویت دینی شامل اعتقادات، مناسک، تصوف و عرفان قادریه و نقشبندیه، جایگاه دین در حوزه عمومی، مدارا و تساهل، و احیاگرایی بنیادگرایی است و مقوله های هویت مدرن نیز دربردارنده ی به چالش کشیدن باورهای پیشینیان، تفکر، نقد و آگاهی بخشی، انسان گرایی و گرایش به مدرنیسم، جهان وطنی و مصرف است. درنهایت، برمبنای یافته ها، الگوی منابع هویتی مردم اورامی بازشناسی و ارائه شده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

آیین­ ها ازجمله مناسکی هستند که سبب گردهمایی مردم و حفظ و بازتولید بن­ مایه­ های فرهنگی در هر قوم می­ شوند. در میان مردمان کهگیلویه­ و­ بویراحمد آیین­ هایی وجود دارند که ضمن ریشه داشتن در ایران باستان، بن­ مایه­ های گیاهی را نیز نشان می­ دهند؛ از جمله ی این آیین­ ها که امروزه نیز گاه با همان سبک و سیاق گذشته انجام می­ شود، می­ توان به آیین پل­ بُرون و شَربَه­ خوانی، قربانی، بلاگردانی و چاله­ گرم­ کنون اشاره کرد. آیین پل­ برون در فقدان همسر انجام می­ شود که زنان موهای خود را پس از گشودن می­ بُرند و در زیر درخت بلوط دفن می­ کنند. در آیین قربانی، حیوان مورد نظر زیر درخت بلوطی در بالای کوه و یا در زیر بوته­ ای در کنار رودخانه قربانی می­ شود تا خون آن به نشانه ی باروری زمین ریخته شود. در آیین بلاگردانی نیز ضمن بستن تکه پارچه­ هایی به درخت برای رفع چشم­ زخم، از گیاهان کوهی نیز برای بلاگردانی استفاده می­ شود. در آیین چاله گرم­ کنان، ضمن بردن سبزه بر سر قبور در پیش از عید نوروز، آشی با هشت چوب بلوط پخته و در بین مردم اهالی تقسیم می­ شود. هدف این پژوهش، تحلیل بن­ مایه­ های گیاهی در آیین­ های مردمان کهگیلویه­ و­ بویراحمد، با توجه به جنبه­ های ادبی این بن­ مایه­ ها در اشعار محلی آن هاست. این پژوهش به­ شکل بنیادی، بر پایه ی مطالعات کتابخانه­ ای میدانی و به روش تحلیل محتوای کیفی و مصاحبه­ های نیمه­ ساختاریافته انجام شده است. بسیاری از بن­ مایه­ های گیاهی مانند پَل­ بُران، بلاگردانی و دود دادن، ریختن خون بر خاک در آیین قربانی و بردن سبزه بر سر، در آیین­ های مردمان کهگیلویه­ وبویراحمد نمودی اساطیری دارد که در فرهنگ ایران باستان یافت می­ شود.

در بررسی فرهنگ دریانوردی جنوب و مردمان بوشهر وجود یک چرخۀ کامل جغرافیایی، اقتصادی و جمعیتی وابسته به دریا در ساحل بوشهر کاملا محسوس است. این چرخه در یک گستره جغرافیایی از دریای قُلزُم (دریای سرخ) تا دریای صنجی (دریای چین جنوبی) و در طول یک بازه زمانی متشکل از هزاره ها، سده ها و دهه ها، قابل پیگیری است. مسئله اصلی این پژوهش این است که چگونه این فرهنگ برخاسته از تعاملات دریایی بر تحول خلق وخو، انباشت نظام دانش، تجمیع تجربیات زیسته و گستردگی شبکه اطلاعاتی اثر گذاشته است.در این مقاله ابتدا به بررسی خلق وخوی مردمان سواحل بوشهر پرداخته خواهد شد.در ادامه، نوشتار حاضر به بررسی نظام اطلاعاتی این مردم از خلال مقولات:دریانوردی، دریا شناسی، کالاشناسی دریایی، صید مروارید و کشتی سازی خواهد پرداخت.داده های این پژوهش به صورت کتابخانه ای جمع آوری گشته است و ارائه داده ها نیز به صورت توصیفی-تحلیلی خواهد بود. کوشش این مقاله بر این است که شبکه و میراث دریانوردی بوشهر را چه از لحاظ فنی و چه از لحاظ آثار آن بر حیات اجتماعی این سواحل پیش روی مخاطب ترسیم نماید.

مقدمه: شهرهای مرزی کشور دارای کمبودهای بالقوه هستند و به نظر می رسد وجود بازارچه های مرزی کمک شایانی به برطرف نمودن این کمبودها، می نماید. هدف پژوهش حاضر، طراحی و روان سنجی "مقیاس تاثیر بازارچه های مرزی در زندگی مردمان بومی" می باشد. روش کار: پژوهش حاضر به روش کیفی-کمی (روش شناختی) انجام شد. تعداد نمونه در مرحله کیفی 20 تن شامل مدرسین دانشگاه و کارشناسان در حوزه بازارچه های مرزی و جامعه شناسی بود. در مرحله کمی، روایی محتوا به روش کیفی و کمی (نسبت روایی محتوا)، روایی صوری (به روش کیفی) توسط 10 تن از اعضای هیات علمی اندازه گیری شد. روایی سازه (تحلیل عاملی اکتشافی و تاییدی) بترتیب با نمونه 744 و 200 تن از افراد بومی بازارچه های مرزی شیخ صالح (شهرستان ثلاث و بابا جانی) شوشمی (شهرستان پاوه) تیله کوه (شهرستان گیلانغرب) در استان کرمانشاه؛ سیف سقز (شهرستان سقز) در استان کردستان؛ مهران (شهرستان مهران) در استان ایلام و کیله (شهرستان سردشت) در استان آذربایجان غربی به روش خوشه ای (با فرمول کوکران) بررسی شد. پایایی به روش همسانی درونی با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ و ثبات به روش آزمون مجدد با فاصله 2 هفته با نمونه ای شامل 30 نفر از افراد بومی بازارچه های مرزی محاسبه شد. تحلیل داده ها در نرم افزارهای آماری اس پی اس اس نسخه 24 و آموس نسخه 22 انجام شد. یافته ها: در بخش کیفی، "مقیاس تاثیر بازارچه های مرزی در زندگی مردمان بومی" با 106 عبارت و 11 زیر مقیاس طراحی شد. در بخش کمی، روایی محتوای کیفی تایید شد. روایی محتوا به روش کمی (نسبت روایی محتوا) 85/0 و تایید گردید. همچنین، روایی صوری مقیاس نیز مورد تایید بود. تحلیل عاملی اکتشافی با 86 عبارت بررسی و در نهایت 46 عبارت و 5 زیر مقیاس تایید گردید. پایایی با روش همسانی درونی با محاسبه ضریب آلفا کرونباخ کل مقیاس 87/0 و زیر مقیاس ها 95/0-78/0و ثبات برای کل ابزار 93/0 و زیر مقیاس ها 97/0-91/0 بدست آمد. نتیجه گیری: "مقیاس تاثیر بازارچه های مرزی در زندگی مردمان بومی" ابزاری روا و پایا می باشد. پیشنهاد می شود جهت سنجش تاثیر بازارچه های مرزی در زندگی مردمان بومی استفاده گردد.